Kalifornia (ang. California) - najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co wielkości
(po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem
Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na
południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California.
Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José.
W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan
znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu
wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.
Terytorium stanu rozciąga się między wybrzeżem Pacyfiku a górami Sierra Nevada na
wschodzie, pustynią Mojave na południowym wschodzie i lasów (z przewagą sekwoi i jedlicy)
na północnym wschodzie. Centrum stanu zajmuje Dolina Kalifornijska, jeden z najbardziej
wydajnych rolniczo obszarów na świecie. Leżąca na terenie stanu Dolina śmierci (86 m p.p.m.)
jest najniższym punktem w USA.
Kalifornia leży między Pacyfikiem, stanami Oregon, Navada, Arizona i meksykańskim stanem
Baja California. Powierzchnia Stanu wynosi 423,970 km². Gdyby Kalifornia była oddzielnym państwem,
znajdowała by się na 59 miejscu na liście największych państw świata.
W środkowej części stanu leży Dolina Kalifornijska, otoczona pasmami górskimi - góry leżące
na wybrzeżu Pacyfiku (na zachodzie), pasmem Sierra Nevada (na wschodzie), Górami Kaskadowymi
(na północy) i górami Tehachapi (na południu). Na południe od wybrzeża znajdują się Channel
Islands.
Dolina Kalifornijska jest rolniczym sercem regionu, produkuje prawie 1/3 żywności dla USA.
Dolina Kalifornijska przedzielona jest Deltą rzek Sacramento i San Joaquin. Jej północna część
zwana jest Doliną Sacramento, zaś południowa doliną San Joaquin, od przepływających przez nie rzek.
Obydwie rzeki pełnią bardzo ważną rolę nie tylko w przyrodzie ale i w działalności gospodarczej.
Dzięki pracom nad pogłębianiem dna, rzeki zachowują głębokość umożliwiającą istnienie portów w wielu
śródlądowych miastach Stanu. System kanałów umożliwia zaś nawadnianie pól w Dolina Kalifornijskiej.
Delta Sacramento i San Joaquin zapewnia także wodę pitną dla prawie 2/3 mieszkańców stanu.
W paśmie górskim Sierra Nevada znajduje się najwyższy szczyt kontynentalnych stanów (Alaska
określana jest mianem stanu "Zewnętrznego" i nie zalicza się jej do stanów kontynentalnych, mimo iż
leży na kontynencie północnoamerykańskim) - Mount Whitney leżący 4421 metrów n.p.m. Temperatura w
Sierra Nevada spada w zimie do podobnego poziomu co na terenach arktycznych. W tym paśmie górskim
znajduje się też tuzin małych lodowców z których najbardziej znane są lodowce Palisade, najbardziej
wysunięte na południe lodowce w USA. Sierra Nevada przebiega przez Dolinę Yosemite, znaną z licznych
form polodowcowych, Park Narodowy Sekwoi, gdzie znajdują się sekwoje, jedne z najwyższych drzew na
Ziemi oraz Jezioro Tahoe, największe z jezior na terenie Kalifornii.
Na wschód od Sierra Nevada leżą Dolina Owens i Jezioro Mono, ważny ośrodek dla migrujących ptaków.
W zachodniej części stanu znajduje się jezioro Clear, największy pod względem powierzchni akwen
słodkowodny leżący w całości na terenie Kalifornii (jezioro Tahoe jest większe ale jego część
znajduje się na terenie Nevady).
Około 45% powierzchni Stanu zajmują lasy, mocno zróżnicowane pod względem gatunków drzew. Kalifornia
jest najbardziej "leśnym" stanem w USA, zaraz po Alasce. Wiele drzew z White Mountains zalicza się do
najstarszych na świecie, jedna z rosnących tam sosen ościstych liczy sobie ok. 4700 lat.
Na południu znajduje się duże śródlądowe słone jezioro Salton. Pustynie w Kalifornii zajmują około
25% powierzchni. Prawie cała południowo wschodnia część Kalifornii to pustynie na których panuje
bardzo wysoka temperatura (zwłaszcza w lecie). Największą spośród nich jest pustynia Mojave. Na północny
wschód od niej leży Dolina śmierci, w której znajduje się najniżej położone miejsce w Ameryce
Północnej - Badwater Flat. Różnica między najwyższym szczytem (Mount Whitney) a Badwater Flat wynosi 322 km.
Wzdłuż wybrzeża Kalifornii koncentruje się osadnictwo ludzkie. Znajdują się tam główne obszary
metropolitarne stanu - Los Angeles-Long Beach-Riverside, San Francisco Bay Area i San Diego.
Kalifornia znana jest z trzęsień ziemi pozostawiającyh po sobie znaczne uskoki tektoniczne
(np. uskok San Andreas). Inne zjawiska przyrodnicze charakterystyczne dla tego stanu to: tsunami,
powodzie, susze, wiatr Santa Ana, pożary lasów, osuwiska i występowanie wulkanów.
W większości stanu panuje klimat śródziemnomorski z chłodnymi, deszczowymi zimami i suchymi
latami. Chłodny Kalifornijski Prąd przybrzeżny często latem powoduje tworzenie się mgieł w pobliżu
wybrzeża. Im dalej w głąb lądu, tym chłodniejsze zimy i cieplejsze lata.
W północnych partiach stanu zazwyczaj corocznie pada więcej deszczu niż w jego południowych
partiach. W północno-zachodniej Kalifornii panuje klimat umiarkowany, w Dolinie Kalifornijskiej
panuje klimat śródziemnomorski, jednak są tam też wyższe temperatury niż na wybrzeżu. W wysokich
górach, włączając Sierra Nevadę, panuje górski klimat, zimą pada śnieg, a latem temperatury są umiarkowane.
Na terenach pustynnych panują zróżnicowane klimaty, na Pustyni Sonora panują gorące lata i łagodne zimy.
Na pustyniach znajdujących się powyżej 600 m n.p.m. panują gorące lata i chłodne zimy. Najwyższe temperatury
występują na terenie Doliny śmierci. 10 lipca 1913 r. zanotowano tam temperaturę 134 °F (56,6 °C), co było
jak dotąd najwyższą temperaturą na zachodniej półkuli kuli ziemskiej.
Wg szacunków w roku 2008 Kalifornię zamieszkiwało 36,756,666 ludzi, co stawia ją na pierwszym miejscu
wśród stanów USA. Dane te uwzględniają zarówno przyrost naturalny (liczbę urodzeń- 4,498,700 minus
liczba zgonów -1,949,619) który wynosi 2,549,081 i migrację ludności- z poza USA (1,825,697) oraz
migracje ludności między poszczególnymi stanami (spadek o 1,378,706). Dane własne stanu podają iż
od 1 styczniem 2009 liczba ludności wynosi 38,292,687. Kalifornia jest drugim co do liczby ludności
obszarem administracyjnym (niżej od szczebla państwowego) na zachodniej półkuli. Więcej ludności (na
szczeblu niższym od państwowego) liczy sobie tylko stan Sao Paulo w Brazylii. Jeśli chodzi o państwa,
to gdyby Kalifornia nie była częścią USA a niepodległym państwem, zajmowała by 35. Miejsce na liście
najludniejszych państw świata. Populacja Kalifornii, jako najbardziej zaludnionego od 1962 stanu USA,
jest bardzo zróżnicowana pod względem pochodzenia etnicznego, rasowego, narodowego i religijnego. Stan
kontynuuje politykę przyciągania dużych liczb imigrantów, przez co liczba ludności ciągle się zwiększa.
Wśród miast będących w Kalifornii jest 8, które zajmują miejsce wśród 50 największych miast USA, a są to
Los Angeles - 2 miejsce, San Diego - 8, San José - 10, San Francisco - 14, Long Beach - 34, Fresno - 37,
Sacramento - 38 oraz Oakland, które zajęło miejsce 44.
W Kalifornii jest wiele atrakcji związanych z wodą,
pustynią, lasami, czy też górami.
Więc na co czekasz, przyjedź
do Kalifornii i oceń. Zapraszamy!